Praktijk voor ALK en FNS
Functioneel Neurologische Stoornis (FNS)
FNS is een aandoening waarbij er terugkerende uitval is van de automatische neurologische functies in het lichaam, zonder dat er hersenschade is. Veelvoorkomende uitval: verlies van kracht en/of aansturing van ledematen, tintelingen, tremoren, verlies van bewustzijn, spraak, reuk, zicht, gehoor en geheugen. Bij FNS is er een probleem ontstaan in het verwerken, ontvangen of doorsturen van informatie van en naar de hersenen. De uitval komt en gaat wat het tot een moeilijk te begrijpen beeld maakt.
Waarom FNS?
FNS kwam op mijn pad toen een familielid klachten ontwikkelde, die na vele jaren bleken te passen bij FNS. De diagnose werd na 7 jaar gesteld. Daarvoor volgde een ellendige gang van specialistenbezoeken, onnodige behandelingen en heen en weer geschuif tussen het ziekenhuis en de GGZ.
De diagnose FNS roept veel vragen en oordelen op. Vroeger werd het per definitie gezien als een uiting van psychische problemen. Tegenwoordig wordt het ook gezien als een neurologische aandoening. Ondanks dat er duidelijke behandelrichtlijnen zijn, wordt het vaak niet herkend en een effectieve behandeling gemist.
Ik ben me gaan verdiepen in FNS. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat de vroegere aanname dat FNS per definitie veroorzaakt wordt door psychische problemen niet juist is. Dat neemt niet weg dat er nog altijd een grote groep is bij wie psychische factoren wel een grote rol spelen. Maar ook een minstens zo grote groep bij wie dat niet aangetoond wordt. Daarbij weten we steeds meer dat lichaam en geest eigenlijk niet zo te scheiden zijn als we vroeger dachten. Voor FNS zijn er goede behandelingen en een groot deel herstelt. Snel starten blijkt van groot belang.
Kennis en inzicht die voor mijn familielid eigenlijk te laat kwamen. Van dichtbij zag ik hoeveel leed er voorkomen had kunnen worden als er eerder helderheid was geweest.
KlachtInZicht heeft een specifieke tak voor mensen met FNS. Hierbij gebruik ik zowel mijn medische als psychologische expertise voor de analyse van bijdragende factoren. Indien er behandelbare psychologische bijdragende factoren gevonden zijn, worden die waar mogelijk bij KlachtInZicht behandeld.
U bent van harte welkom.
Wat is FNS?
U vindt betrouwbare informatie op onderstaande websites.
FNS Nederland is het Kenniscentrum van Nederland over FNS. U vindt hier betrouwbare informatie.
FND Guide is ontwikkeld en geschreven door neuroloog en FNS-expert Jon Stone. Zeer goede en gedetailleerde informatie. In het Engels.
Beide websites zijn geschikt om uw behandelaren - indien nodig - adequaat en betrouwbaar te informeren over FNS.
FNS en Conversie, hoe zit dat?
FNS werd vroeger altijd conversie genoemd. Conversie betekent dat spanningen of trauma omgezet worden in uitval van delen van het lichaam. Inmiddels weten we uit wetenschappelijk onderzoek dat dit bij vele patiënten niet klopt. FNS kent vele verbanden, die zowel fysiek als mentaal kunnen zijn. Het kan zowel ontstaan na meerdere operaties of ziekte als na veel mentale stress of zorgen of een combinatie daar van. We zien FNS ook vaak naast een andere neurologische aandoening als bijvoorbeeld de ziekte van Parkinson bestaan, zonder dat er psychische problemen zijn. Anderzijds wordt FNS ook regelmatig naast een psychische aandoening gezien.
Kortom komt FNS voor in zeer diverse situaties en is derhalve de term conversie niet juist. Er moet bij iedereen gekeken worden naar waarschijnlijke oorzaak en individuele behandelopties. Door de hardnekkige overtuiging dat het altijd "gewoon conversie" is en daar niets aan te doen is, lopen patiënten een tijdige adequate behandeling mis. Uit onderzoek blijkt dat als men er snel bij is, de prognose gunstiger is.
Diagnostiek van FNS
De diagnostiek wordt volgens de richtlijnen altijd door een neuroloog gedaan. Als klachten van slikfunctie of ogen op de voorgrond staan, kan dat ook een KNO-arts of oogarts zijn. FNS is in prinicipe een stoornis van de communicatie in het brein. De neuroloog kan onderscheid maken tussen FNS en symptomen van andere ziekten, zo als de ziekte van Parkinson, Multipele Sclerose (MS) of Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS).
Nog steeds zien we dat patiënten ondanks de toegenomen aandacht en het onderwijs in FNS, de diagnose FNS niet krijgen. Er wordt dan wel gezegd dat "er niets aan de hand is" of dat "het gewoon stress is" of dat " u zich gelukkig geen zorgen hoeft te maken". Het juist stellen van een diagnose is nodig om in aanmerking te komen voor de juiste behandeling.
In prinicipe kan iedere neuroloog de diagnose stellen, al is nog niet iedereen overtuigd van het belang daarvan. Ga dus in prinicipe naar uw eigen neuroloog. Op de website Leven met FNS vindt u neurologen die specifieke FNS expertise hebben.
Belangrijke organisaties en centra
Website FNS Nederland, het landelijk kenniscentrum FNS met uitgebreide informatie.
Stichting FNS. Nederlandse belangenvereniging voor FNS met veel informatie en zoekfunctie naar in FNS geschoolde behandelaren.
Deze website geeft veel informatie over FNS en is samengesteld door vooraanstaande behandelaren op het gebied van FNS, waaronder het UMCG.
Website van neuroloog Jon Stone, internationaal authoriteit en voorloper op wetenschappelijk FNS gebied. Veel goede informatie, ook voor artsen.
Website opgesteld door mensen met FNS waarin gepoogd is de vele versnipperde info over FNS te verzamelen. Ook zeer uitgebreide info over behandelcentra
Behandelcentra
Het is vaak zoeken naar een juiste behandelaar bij u in de buurt. Op bovenstaande Nederlandstalige websites kunt u behandel- en expertisecentra vinden.
Behandeling FNS en KlachtInZicht
De behandeling bij FNS dient in eerste instantie altijd gericht te zijn op afname van de symptomen. Zie voor betrouwbare informatie over behandelmogelijkheden de website FNS Nederland Behandeling.
Meestal is een behandeling bij een in FNS geschoolde fysiotherapeut, ergotherapeut of logopediste de eerste keuze. Dit kan in combinatie met een behandeling hypnotherapie.
Indien dit niet voldoende blijkt of direct al wordt vermoed dat er psychologische factoren meewegen, wordt verwijzing voor bredere diagnostiek en behandeling overwogen. Dan gaat het om een inschatting te maken van de diverse factoren die bij iemand mee kunnen spelen bij FNS en deze te behandelen. Hiervoor kunt u terecht bij de GGZ of soms revalidatie. KlachtInZicht valt onder de GGZ.
Voor veel mensen met FNS is het erg lastig de gang naar de GGZ te moeten maken. Begrijpelijk roept dit veel weerstand op, alsof het dan toch weer tussen de oren zit. Bij FNS zien we vaak dat psychologische begeleiding veel kan bijdragen aan het herstel. Bij een groot deel van de mensen met FNS is het zenuwstelsel overbelast geraakt, of dat nou door ziekte, operaties of stress is gebeurd. Het helpt dan om goed te kijken welke belastingen er zijn geweest en vooral te kijken wat er nu nog aan belasting speelt. Het is vaak een hele klus om tijdig de belasting om laag te brengen zodat er herstel kan optreden. Vooral als je bijvoorbeeld gewend bent juist vooral door te gaan en signalen van je lichaam eerder te negeren dan er naar te luisteren. Of omdat je jezelf een aansteller vindt met deze klachten en daarom gewoon doorgaat. En zo zijn er nog vele redenen die we tegenkomen.
KlachtInZicht werkt vanuit een visie waarbij alle factoren meegewogen worden, zowel de medische lichamelijke als de sociale en psychologische. Daarbij zien we bij de ene patiënt dat vooral medische en lichamelijke factoren meespelen, bij een ander dat het vooral psychologische of sociale factoren zijn en weer bij een ander een combinatie hiervan. Deze visie komt voort uit het wetenschappelijk bewijs dat lichaam, geest en omgeving elkaar continu beïnvloeden.
Zie voor deze werkwijze: Onderzoek en Behandeling
Voor wie?
Volwassenen met FNS waarbij een brede analyse van meespelende factoren kan helpen richting te geven aan verder herstel. Indien van toepassing blijkt NA de analyse, kan vervolgens psychologische behandeling bijdragen aan vermindering van klachten of verhoging van de kwaliteit van leven.
Voorbeelden van behandelbare psychologische factoren:
-
angst en onbegrip over de klachten bij u en uw naasten
-
onduidelijkheid over factoren die de FNS veroorzaken dan wel in stand houden
-
hardnekkige persoonlijkheidstrekken die herstel belemmeren
-
nare ervaringen met de FNS die nog angst opwekken
-
moeite met voelen van lichaamssignalen en emoties waardoor spanning ongemerkt oploopt
-
bijkomende somberheid
-
schaamte over de klachten
-
enzovoorts
Volgorde van behandelingen bij FNS
Gezien het schaarse aanbod bij FNS ben ik laagdrempelig beschikbaar om mee te denken wat voor u de juiste zorg kan zijn. Kijk echter altijd eerst op bovengenoemde Nederlandse websites waar u al veel informatie kan vinden.
Medebehandeling
U kunt terecht voor tijdelijke medebehandeling indien u al in behandeling bent, maar de behandelaar zelf niet voldoende expertise heeft in FNS. Na overleg met uw behandelaar kan er overgegaan worden tot adviezen, (tijdelijke) overname van de behandeling of gezamenlijke behandeling.
Wanneer bent u elders beter af?
-
onder de 18 jaar
-
meermaals per week en/of op ongeplande momenten ondersteuning nodig van mij (behandeling naast andere behandelaar is dan soms wel mogelijk, altijd na overleg )
-
ernstige verslavingen, psychoses
-
niet open staat om te kijken naar mogelijke psychologische en omgevingsfactoren die uw FNS beinvloeden.
-
de nederlandse of engelse taal is te beperkt om een gesprek te kunnen voeren