ALK | KlachtInZicht

ALK: Wat zijn het?

Velen van ons hebben wel eens lichamelijke klachten waar niet meteen een medische oorzaak voor te vinden is. Te denken valt aan onder andere vermoeidheid, pijn, duizeligheid, oorsuizen en buikklachten. De een heeft zo nu en dan eens last van maagpijn, de ander van hoofdpijn en een derde soms even pijn in de rug. Soms blijven we even een tijd langer moe dan normaal na bijvoorbeeld een griepje. Gelukkig gaan deze klachten meestal vanzelf weer over.

Helaas is er een groep mensen bij wie dergelijke klachten niet overgaan en soms steeds erger worden. Sommigen hebben meerdere van dit soort klachten in verschillende orgaansystemen. Te denken valt aan onder andere vermoeidheid, (hoofd)pijn, duizeligheid, oorsuizen of maag- darmklachten. Anderen hebben daarbij ook steeds forse bijwerkingen op niet al te zware medicatie. Bij deze mensen spreken we van Aanhoudende Lichamelijke klachten (ALK).

Vroeger werd dit Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) genoemd. Andere termen zijn Somatoforme klachten of Somatisch-Symptoomstoornis. De impact kan groot zijn en een deel raakt arbeidsongeschikt of kan anderzins verminderd deelnemen aan de maatschappij.

De klachten kunnen veel vragen, onbegrip en frustratie oproepen. De intensiteit van de klachten kan groot zijn en beperkend op verschillende levensgebieden. Ook de omgeving reageert nogal eens goedbedoeld met pijnlijk onbegrip. Het helpt allemaal niet mee bij het verminderen van de klachten.

De laatste jaren is er veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar aanhoudende klachten. Er is steeds meer bekend over de invloed van allerlei factoren en omstandigheden op het krijgen van lichamelijke klachten, zowel medisch als niet medisch verklaard. Dergelijk onderzoek laat zien dat een strikte scheiding tussen medisch en psychisch, of geestelijk en lichamelijk niet klopt. Ook de omgeving heeft invloed weten we inmiddels. Deze factoren kunnen belangrijke veranderingen aanbrengen in diverse lichaamsfuncties die niet zo makkelijk te vangen zijn in gebruikelijke bloed en beeldvormend onderzoek.

Door de klachten alleen vanuit medisch perspectief te bekijken kan de indruk ontstaan dat u "niets" heeft of dat u de zich de klachten inbeeldt of het dan wel psychisch moet zijn. Bij verbreding naar de impact die psychische en sociale factoren hebben op het lichaam, kan vaak wel de puzzel gelegd worden en blijken klachten minder onverklaarbaar en eigenlijk begrijpelijk. Dat is iets anders dan beweren dat het het dan wel psychisch moet zijn!

Zie voor meer betrouwbare informatie over ALK ook de website van het Netwerk Aanhoudende Lichamelijke Klachten (NALK) voor betrouwbare informatie. Deze website is opgezet en wordt onderhouden door voorlopers op het gebied van ALK vanuit een wetenschappelijke basis.

KlachtInzicht

Inzicht in, vermindering van en omgang met ALK en FNS

pexels-karolina-grabowska-5207361 (1).jpg

ALK SOLK FNS PDS chronische pijn, fibromyalgie, onbegrepen klachten

Analyse bij ALK

Als u bij mij komt, onderzoek ik welke factoren er in uw specifieke situatie een rol spelen of speelden bij uw klachten. Hierbij maak ik gebruik van zowel mijn medische als psychologische expertise en kijk ik zo breed mogelijk. In mijn praktijk wordt voornamelijk aanvullend gegekeken naar mentale en omgevingsfactoren en de verbinding daarvan met de medische factoren waarvoor u al door de huisarts/specialist bent onderzocht.

Veelvoorkomende factoren

aanpassingen in de functie van het zenuwstelsel, immuun- en of hormoonsysteem (bijv. na langdurige fysieke/mentale overbelasting)
moeite om lichaamssignalen adequaat waar te nemen en te interpreteren
nare ervaringen die (on)bewust doorwerken op uw lichaam
belemmerende, repeterende nare gedachten bij de klachten
moeite hebben met gevoelens om te gaan
bewegingsangst en vermindering lichamelijke conditie
vastzitten in de nare ervaringen rondom uw klachten in de zorg
persoonlijke eigenschappen (karakter, opvoeding, ervaringen) die herstel belemmeren, bijvoorbeeld schaamte, weinig grenzen kennen, prestatiedrang, laag zelfbeeld
onbehandelde depressie, angststoornis en slaapstoornissen
te veel (pijn)medicatie
et cetera

Behandeling ALK

Er wordt gebruik gemaakt van diverse wetenschappelijk onderbouwde behandelmethoden:

EMDR, ook lichaamsgerichte EMDR bij ALK

Bio- en Psycho-educatie

Cognitieve gedragstherapie (CGT)

Medicatie*

Emotion Focussed Therapy (EFT)/ Persoonsgerichte Experiëntiele Psychotherapie (PEP)

Focussing

Medische Hypnose

Technieken uit Schematherapie (SFT) en Mentalisation Based Therapy (MBT)

Acceptance and Comittment Therapy (ACT)

Naastengesprekken

* geen pijnmedicatie, wel andere medicatie gericht op het opheffen van ongunstige factoren, zoals bijvoorbeeld antidepressiva bij een depressie.

Onderzoek wijst uit dat het bij ALK van belang is dat er een gepersonaliseerd behandelplan wordt gemaakt. Deze volgt op de eerder gemaakte analyse van bijdragende factoren. Dat plan ziet er dus voor elke patiënt anders uit.

De kans op herstel varieert sterk en hangt af van verschillende factoren. Zo zal iemand met aanhoudende nekpijn gekoppeld aan een enkel niet goed verwerkt ongeluk, naar verwachting snel en volledig herstellen bij bijvoorbeeld succesvolle (lichaamsgerichte) EMDR. Langdurige klachten waarbij het zenuwstelsel zich heeft aangepast aan de gevolgen van overbelasting en/of nare gebeurtenissen, veranderen in een langzamer tempo. Soms veranderen de lichamelijke klachten zelf niet en is er verbetering op stemming, angst en kwaliteit van leven en nemen de klachten geen centrale rol meer in.

Veelvoorkomende behandeldoelen

Er zal altijd allereerst gestreeft worden naar vermindering van de lichamelijke klachten door te werken aan uw herstelbelemmerende factoren. Tevens is er aandacht voor het verminderen van mentale klachten als gevolg van de ALK. In het geval klachtvermindering niet optreedt of alle behandelopties reeds goed geprobeerd zijn, staat verhoging van de capaciteiten om met ALK om te gaan centraal, waarbij verbetering van de kwaliteit van leven beoogd wordt.

Om die doelen te bereiken komen onderstaande onderdelen zoal voor:

inzicht in ontstaanswijze klachten en herstelmogelijkheden
verwerking van aan de klacht gerelateerde nare gebeurtenissen door bijv. EMDR (bijv. angst na een ongeluk waardoor u bij elk verkeersgeluid in de gestresst raakt en uw klachten triggert)
onderzoeken van (on)bewuste overtuigingen die lichamelijk herstel belemmeren ( bijv. mijn lichaam is waardeloos, ik stel me aan, ik moet eerst een medische diagnose hebben, ik deug niet)
veranderen van gedrag dat herstel belemmert (bijv. bewegingsangst, te veel/weinig doen, klachten negeren of juist te centraal stellen)
veranderen van persoonlijkheidspatronen die het herstel belemmeren (bijv. perfectionisme, zwart-wit denken, zich zelf ondergeschikt maken aan anderen, steeds boos worden)
toename van het kunnen verdragen/niet schrikken van klachten
doorbreken van de manier waarop u en uw naasten met elkaar en de klachten omgaan (bijv. herstel van verantwoordelijkheden, adequaat leren omgaan met zorg of onbegrip, niet te veel/weinig overnemen et cetera)

Multidisciplinaire samenwerking

Onderzoek wijst uit dat zowel behandeling met meerdere behandelaren als behandeling door een behandelaar effectief kan zijn. Vanuit de analyse bepalen we in overleg of het in uw geval raadzaam is om bijvoorbeeld tevens een fysiotherapeut, psychomotore therapeut (PMT) of ergotherapeut in te schakelen.

Voor wie?

ALK/SOLK

Volwassenen met langdurige lichamelijke klachten die onbegrepen zijn of meer last geven dan gebruikelijk en uw functioneren aanzienlijk beïnvloeden:

u staat open om breed te kijken naar bij u aanwezige factoren, waarvan bewezen is dat deze de klachten kunnen veroorzaken, instandhouden of kunnen verergeren.
u bent niet uitsluitend op zoek naar een medische diagnose of medicijnen
u bent bereid zelf energie en tijd te besteden aan het verminderen van factoren die uw herstel mogelijk belemmeren
u beheerst de Nederlandse taal voldoende

U heeft bij voorkeur indien beschikbaar al eerste lijns zorg (huisarts, POH GGZ, fysiotherapeut, oefentherapeut of ergotherapeut) gehad (dit geldt niet voor FNS!)

Volgorde van behandelingen bij ALK

U kunt terecht voor tijdelijke medebehandeling indien u al in behandeling bent, maar de behandeling stagneert door de (omgang met) lichamelijke klachten. Na overleg met uw behandelaar kan er overgegaan worden tot adviezen, (tijdelijke) overname van de behandeling of gezamenlijke behandeling.

Medebehandeling ALK

Wanneer bent u elders beter af?

onder de 18 jaar
meermaals per week en/of op ongeplande momenten ondersteuning nodig van mij (behandeling naast andere behandelaar is dan soms wel mogelijk, altijd na overleg)
ernstige verslavingen, psychoses
behandeling voor klachten die niet gerelateerd zijn aan lichamelijke klachten
indien depressie/angststoornis duidelijk op voorgrond staat
uitsluitend op zoek naar medisch/lichamelijk onderzoek of oorzaak
uitsluitend op zoek naar medicatie
de nederlandse of engelse taal is te beperkt om een gesprek te kunnen voeren

Functioneel Neurologische Stoornis (FNS)

Klk HIER voor behandelopties bij FNS