Aanhoudende Klachten, wat zijn dat?
Velen van ons hebben wel eens lichamelijke klachten waar niet meteen een medische oorzaak voor te vinden is. Te denken valt aan onder andere vermoeidheid, pijn, duizeligheid, oorsuizen en buikklachten. De een heeft zo nu en dan eens last van maagpijn, de ander van hoofdpijn en een derde soms even pijn in de rug. Soms blijven we even een tijd langer moe dan normaal na bijvoorbeeld een griepje. Gelukkig gaan deze klachten meestal vanzelf weer over.
Helaas is er een groep mensen bij wie dergelijke klachten niet overgaan en soms steeds erger worden. Sommigen hebben meerdere van dit soort klachten in verschillende orgaansystemen. Te denken valt aan onder andere vermoeidheid, (hoofd)pijn, duizeligheid, oorsuizen of maag- darmklachten. Anderen hebben daarbij ook steeds forse bijwerkingen op niet al te zware medicatie. Bij deze mensen spreken we van Aanhoudende Lichamelijke klachten (ALK).
Vroeger werd dit Somatisch Onverklaarde Lichamelijke Klachten (SOLK) genoemd. Andere termen zijn Somatoforme klachten of Somatisch-Symptoomstoornis. De impact kan groot zijn en een deel raakt arbeidsongeschikt of kan anderzins verminderd deelnemen aan de maatschappij.
De klachten kunnen veel vragen, onbegrip en frustratie oproepen. De intensiteit van de klachten kan groot zijn en beperkend op verschillende levensgebieden. Ook de omgeving reageert nogal eens goedbedoeld met pijnlijk onbegrip. Het helpt allemaal niet mee bij het verminderen van de klachten.
De laatste jaren is er veel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar aanhoudende klachten. Er is steeds meer bekend over de invloed van allerlei factoren en omstandigheden op het krijgen van lichamelijke klachten, zowel medisch als niet medisch verklaard. Dergelijk onderzoek laat zien dat een strikte scheiding tussen medisch en psychisch, of geestelijk en lichamelijk niet klopt. Allerlei factoren kunnen belangrijke veranderingen aanbrengen in diverse lichaamsfuncties, zoals inmiddels wetenschappelijk aangetoond is. Daarbij blijken die ontregelingen in lichaamsfuncties wel degelijk aanwezig te zijn, zonder dat dat afwijkingen geeft in bloed of op foto's. Er is steeds meer kennis over en ervaring in hoe het lichaam geholpen kan worden weer te herstellen.


Onderzoek bij klachten
Als u bij mij komt, onderzoek ik welke factoren er in uw specifieke situatie een rol spelen of speelden bij uw klachten. Hierbij maak ik gebruik van zowel mijn medische als psychologische expertise en kijk ik zo breed mogelijk. Ik werk hierbij vanuit de huidige beschikbare wetenschappelijke kennis en ervaring.
Veelvoorkomende mechanismen
-
aanpassingen in de functie van het zenuwstelsel, immuun- en of hormoonsysteem (bijv. na langdurige fysieke/mentale overbelasting)
-
veranderingen in het pijnsysteem
Veelvoorkomende bijdragende factoren die herstel belemmeren
-
verontrustende ideeën over de aard en verloop van de klachten
-
moeite om lichaamssignalen adequaat waar te nemen en te interpreteren
-
nare ervaringen met de klachten die (on)bewust doorwerken op uw lichaam
-
niet goed kunnen uiten kan negatief op de klachten inwerken
-
bang om te bewegen en vermindering lichamelijke conditie
-
last hebben van de nare ervaringen rondom uw klachten in de zorg
-
persoonlijke eigenschappen waardoor herstel in de knel kan komen, bijv liever voor een ander dan voor zich zelf zorgen
-
onbehandelde depressie, angststoornis en slaapstoornissen zijn bekende factoren die herstel belemmeren
-
te veel (pijn)medicatie
-
et cetera
Behandeling ALK
Onderzoek wijst uit dat het bij ALK van belang is dat er een gepersonaliseerd behandelplan wordt gemaakt. Deze volgt op de eerder gemaakte analyse van bijdragende factoren. Dat plan ziet er dus voor elke patiënt anders uit.
De kans op herstel varieert en hangt af van verschillende factoren. Zo zal iemand met aanhoudende nekpijn gekoppeld aan een enkel niet goed verwerkt ongeluk, naar verwachting snel en volledig herstellen bij bijvoorbeeld succesvolle (lichaamsgerichte) EMDR. Langdurige klachten waarbij het zenuwstelsel zich heeft aangepast aan de gevolgen van overbelasting en/of nare gebeurtenissen, veranderen in een langzamer tempo. Soms veranderen de lichamelijke klachten zelf niet maar is er duidelijk winst in de verbetering op stemming, angst en kwaliteit van leven en nemen de klachten geen centrale rol meer in.
Veelvoorkomende behandeldoelen
Er zal altijd gestreefd worden naar vermindering van de lichamelijke klachten, door:
-
inzicht in ontstaanswijze klachten en herstelmogelijkheden
-
vergroten van het zelfherstellend vermogen van het lichaam
-
veranderen van overtuigingen en gedrag welke soms onbewust het herstel belemmeren
Er wordt gebruik gemaakt van onderdelen uit diverse wetenschappelijke onderzochte behandelingen. De keuze hiervoor wordt met u afgestemd na uitleg over de behandelingen en ziet er voor iedereen anders uit. Ik volg hierbij uw belangrijkste klachten en niet een vaststaand protocol.
-
Uitleg over kennis van lichamelijke ontregelingen bij langdurige klachten
-
Lichaamsgerichte EMDR bij ALK
-
Cogntitieve Gedrag Therapie (CGT) en ACT (indien nog niet in eerste lijn gehad)
-
Focussing en pain reprocessing therapy (PRT)
-
Medicatie*
-
Medische Hypnose (dit heeft niets te maken met controle over uw wil kwijt raken zoals op tv soms te zien is! Er wordt in diepe ontspanning gewerkt aan vastzittende ontregelde functies van het brein. U bent volledig bij bewustzijn)
-
Behandeling gericht op het uiten van emoties (er zijn in de wetenschappelijke literatuur aanwijzingen dat het moeilijk uiten van emoties het herstel van klachten bij sommigen kan belemmeren).
* geen pijnmedicatie, wel andere medicatie gericht op het opheffen van ongunstige factoren, zoals bijvoorbeeld antidepressiva bij een depressie.
Multidisciplinaire samenwerking
Onderzoek wijst uit dat zowel behandeling met meerdere behandelaren als behandeling door een behandelaar effectief kan zijn. Vanuit de analyse bepalen we in overleg of het in uw geval raadzaam is om bijvoorbeeld tevens een fysiotherapeut, psychomotore therapeut (PMT) of ergotherapeut in te schakelen. Ik werk met diverse behandelaren samen vanuit hetzelfde behandelplan.



Voor wie?
ALK/SOLK
Volwassenen met langdurige lichamelijke klachten die grote impact hebben op verschillende domeinen van uw leven en waarbij het aannemelijk is dat er mentale factoren meespelen of u dit wilt onderzoeken:
-
u staat open om breed te kijken naar bij u aanwezige factoren, waarvan bewezen is dat deze de klachten kunnen veroorzaken, instandhouden of kunnen verergeren.
-
u bent niet uitsluitend op zoek naar een medische diagnose of medicijnen
-
u bent bereid zelf energie en tijd te besteden aan het verminderen van factoren die uw herstel mogelijk belemmeren
-
u beheerst de Nederlandse taal voldoende
U heeft bij voorkeur indien beschikbaar al eerste lijns zorg (huisarts, POH GGZ, fysiotherapeut, oefentherapeut of ergotherapeut) gehad (dit geldt niet voor FNS!)
Volgorde van behandelingen bij ALK
U kunt terecht voor tijdelijke medebehandeling indien u al in behandeling bent, maar de behandeling stagneert door de (omgang met) lichamelijke klachten. Na overleg met uw behandelaar kan er overgegaan worden tot adviezen, (tijdelijke) overname van de behandeling of gezamenlijke behandeling.
Medebehandeling ALK
Wanneer bent u elders beter af?
-
onder de 18 jaar
-
meermaals per week en/of op ongeplande momenten ondersteuning nodig van mij (behandeling naast andere behandelaar is dan soms wel mogelijk, altijd na overleg)
-
ernstige verslavingen, psychoses
-
behandeling voor klachten die niet gerelateerd zijn aan lichamelijke klachten
-
indien depressie/angststoornis duidelijk op voorgrond staat
-
uitsluitend op zoek naar medisch/lichamelijk onderzoek of oorzaak
-
uitsluitend op zoek naar medicatie
-
de nederlandse of engelse taal is te beperkt om een gesprek te kunnen voeren
Functioneel Neurologische Stoornis (FNS)
Klk HIER voor behandelopties bij FNS

